Kako se kaže: Hristos voskrese, vaskrse, vaskrsnu, uskrse…?

april 30, 2016

Kada je praznik Uskrs, odnosno Vaskrs, u pitanju, teško da će neko pogrešno upotrebiti naziv ovog praznika, kao i pozdrav, jer ih ima različitih i skoro svi su ispravni oblici, jedino ne bi bilo ispravno npr. „vaskrese“, „voskrse“, „voskrsnu“.
vaskrsnja jaja
Da bismo razumeli zašto su ispravna sva četiri oblika (vaskrse, vaskrsnu, uskrse, voskrese), potrebno je da zavirimo u istoriju srpskog jezika. Naime, izraz „voskrese“ je najstariji i javlja se srpskoj redakciji staroslovenskog, odnosno crkvenoslovenskog, te je to oblik starog književnog jezika. „Vaskrse“ i „vaskrsnu“ su nešto noviji oblici (slavenosrpski), a poznato je da pojedini glagoli imaju po dva oblika aorista kao i ovaj, a vokal „e“ se gubi jer nije svojstven srpskom govornom području.
Zatim, javljaju se i oblici „Uskrs“, „uskrse“ i „uskrsnu“, a tu sad dolazi do izražaja istorijska fonetika – naime, mnogi glagoli koji su u crkvenoslovenskom počinjali sa „vas-“  u narodnom jeziku redukuju taj početni slog u vokal „u“, pa tako imamo „vostati – ustati“, „voskrsnuti – uskrsnuti“, „vozdići, vozdignuti – uzdići, uzdignuti“ i sl.
Takođe, valjalo napomenuti i da su oblici „Hrist“ i „Hristos“ dubleti; „Hrist“ je više narodski izraz, svojstven srpskom jeziku, a „Hristos“ je grcizam, i koristio se u crkvenoslovenskom.
Zvanični pravopis dozvoljava sve oblike, pa ubuduće, ako se neko bude pravio pametan (pametnim) pred vama, slobodno se i vi napravite još pametnijim.
Hristos vaskrse!
I. Ž.

 
Izvor: pravopis

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *


Budite u toku

Unesite vašu imejl adresu

Pratite nas

Pratite nas na društvenim mrežama